Impulsowy test oscyloskopów i sond pomiarowych, część 4
Zmontowałem i przetestowałem „NanoGen – generator nanosekundowy” opisany w ZE 3/2026. Było to bardzo interesujące, wzbogacające wiedzę, ale też zaskakujące doświadczenie. W czterech artykułach chciałbym podzielić się swoimi spostrzeżeniami. Mam nadzieję, że moje uwagi przydadzą się innym Czytelnikom.
W poprzednich częściach cyklu pokazałem, że odpowiedź impulsowa pozwala nie tylko oszacować efektywne pasmo badanego układu, ale również ujawnić zjawiska niewidoczne podczas klasycznych pomiarów częstotliwościowych. Szczególnie istotne okazały się wpływ terminacji linii transmisyjnej, obecność odbić, rezonansów pasożytniczych oraz charakter przeregulowania odpowiedzi przejściowej.
Naturalnym, kolejnym krokiem było porównanie wyników uzyskanych metodą impulsową z wcześniej wykonanym pomiarem częstotliwościowym tego samego urządzenia. Do eksperymentu wybrałem oscyloskop Rigol DS1052E, który został wcześniej poddany popularnej modyfikacji programowej, która zwiększa deklarowane pasmo z 50 MHz do 100 MHz.
Badany egzemplarz był wcześniej analizowany metodą sinusoidalną, dzięki czemu dostępna była jego rzeczywista charakterystyka amplitudowa. Pozwoliło to przeprowadzić bezpośrednie porównanie obu metod i ocenić, w jakim stopniu czas narastania wyznaczony z odpowiedzi impulsowej odzwierciedla rzeczywiste właściwości toru analogowego.
Weryfikacja Rigol DS1052E po modyfikacji pasma
Charakterystyka amplitudowa badanego egzemplarza
Rigol DS1052E należy do grupy oscyloskopów, które zyskały dużą popularność dzięki możliwości programowego rozszerzenia deklarowanego pasma z 50 MHz do 100 MHz. W praktyce od wielu lat pojawiały się doniesienia wskazujące, że rzeczywiste możliwości analogowego toru wejściowego są jeszcze większe.
Badany egzemplarz został wcześniej poddany pomiarowi metodą sinusoidalną. Uzyskana charakterystyka amplitudowa przedstawiona na rysunku 21 pokazuje zarówno przebieg fabryczny, jak i charakterystykę po wykonaniu modyfikacji.
Z wykresu wynika, że po modyfikacji, tłumienie pozostaje niewielkie aż do częstotliwości przekraczających 100 MHz. Punkt odpowiadający spadkowi amplitudy o około 3 dB występuje w pobliżu 125 MHz, co jest wartością wyraźnie większą od deklarowanych 100 MHz.
Na uwagę zasługuje również lokalne podbicie charakterystyki w zakresie około 90–110 MHz. Tego rodzaju zachowanie jest typowe dla układów wykorzystujących częściową korekcję charakterystyki amplitudowo-fazowej i może prowadzić do występowania przeregulowania odpowiedzi impulsowej. Zjawisko to znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w dalszych pomiarach impulsowych, gdzie obserwowane jest wyraźne przeregulowanie odpowiedzi przejściowej.
Właśnie tę zależność postanowiłem zweryfikować przy użyciu nanogeneratora impulsowego.
Stanowisko pomiarowe zestawiłem w konfiguracji:
nano-generator —> adapter SMA-BNC —> terminator przelotowy 50 Ω —> wejście oscyloskopu DS1052E.
Zastosowanie terminatora 50 Ω eliminowało odbicia od strony obciążenia, dzięki czemu obserwowana odpowiedź była zdominowana przez właściwości analogowego toru wejściowego oscyloskopu.
Pomiar bez filtracji
Pierwszy pomiar wykonałem bez dodatkowej filtracji cyfrowej. Automatyczny algorytm oscyloskopu wyznaczył czas narastania tr = 2,08 ns, co odpowiada pasmu BW ≈ 0,35/2,08 ns, BW ≈ 168 MHz.
Na pierwszy rzut oka wynik ten może sugerować, że rzeczywiste pasmo badanego przyrządu znacznie przekracza 150 MHz. Dokładniejsza analiza przebiegu pokazuje jednak wyraźne przeregulowanie odpowiedzi o amplitudzie około 15–20% (rysunek 22).
Po osiągnięciu maksimum sygnał wraca do poziomu ustalonego bez długotrwałego dzwonienia, jednak samo przeregulowanie powoduje lokalne wyostrzenie zbocza narastającego. W efekcie poziom 90% zostaje osiągnięty wcześniej, niż wynikałoby to z rzeczywistej szybkości toru analogowego. Otrzymane 168 MHz należy więc traktować jako górne oszacowanie możliwości dynamicznych badanego oscyloskopu.
(…)
——– ciach! ——–
To jest tylko fragment artykułu, którego pełna wersja ukazała się w listopadowym numerze czasopisma Zrozumieć Elektronikę (ZE 11/2026). Pełną wersję czasopisma znajdziesz pod tym linkiem. Natomiast niepełna, okrojona wersja, pozwalająca zapoznać się z zawartością numeru ZE 11/2026 znajduje się tutaj.
Tadeusz Susfał
tseleze@gmail.com
Uwaga! Wskazówki, jak nabyć pełne wersje dowolnych numerów ZE znajdują się na stronie:
https://piotr-gorecki.pl/n11.

